fa بهبود سامانه هضم در آزمون اکسیژن مورد نیاز شیمیایی به کمک نانو ذرات نقره به منظور سنجش بارآلی فاضلاب صنایع داروسازی تخصصي Special پژوهشي Research <p> <strong> مقدمه: </strong>سنجش دقیق بار آلی یکی از پارامتر های مهم و تعیین کننده در انتخاب طراحی فرایند تصفیه مناسب برای فاضلاب های خانگی و صنعتی به شمار می رود. انجام آزمون اکسیژن خواهی شیمیایی در نمونه های حقیقی همواره با تداخل عوامل مزاحم، هضم ناقص نمونه و مصرف بالای مواد آلاینده محیط زیست روبرو بوده است. هدف از انجام این مطالعه کاربردی- تحقیقی بهبود سامانه هضم در آزمون اکسیژن مورد نیاز شیمیایی به کمک نانوذرات نقره به منظور سنجش بارآلی پساب صنایع داروسازی است. </p><p> <strong> روش بررسی: </strong>در این پژوهش بجای استفاده از سولفات نقره، از نانو ذرات نقره با اندازه متوسط 20 نانومتر در آزمون اکسیژن مورد نیاز شیمیایی استفاده شد و پس از بهینه سازی متغیرهایی همچون دما و زمان هضم و تعیین میزان بهینه کاتالیست، کلیه اعداد شایستگی برای روش پیشنهادی مشخص شد و در شرایط بهینه بار آلی پساب کارخانه داروسازی مشتمل بر فاضلاب بهداشتی و صنعتی و فاضلاب مخلوط اندازه گیری شد و کلیه نتایج با روش مرجع مورد مقایسه قرار گرفت. </p><p> <strong> یافته ها: </strong>نتایج این بررسی نشان می دهد که تنها با بکارگیری 16 درصد از جرم نقره بکاررفته در روش مرجع می توان به کارایی موثری از نظر هضم نمونه های فاضلاب داروسازی و برخی ترکیبات شیمیایی دیرهضم دست یافت. نتایج بررسی، حداقل دما و زمان لازم برای دستیابی به شرایط بهینه هضم را نشان می دهد که در حضور مقادیر اندک نانو ذرات نقره، عملیات هضم در زمان 120 دقیقه در دمای بهینه 150 درجه سانتی گراد کامل می شود. همچنین روش پیشنهادی از میانگین انحراف استاندارد 03/4 و درصد خطای 06/5 برخوردار است(12= n ) که در مقایسه با روش استاندارد از دقت و صحت بالاتری برخوردار است. مقادیر حد تشخیص و حداندازه گیری به ترتیب 5 و 15 میلی گرم در لیتر بودند و این سیستم از دامنه خطی 15 تا 300 میلی گرم در لیتر برخوردار است. </p><p> <strong> نتیجه گیری </strong>: باتوجه به کارایی بسیار خوب سامانه بر هضم مواد آلی در حضور نانو ذرات نقره، در تعیین بار آلی نمونه های فاضلاب صنایع داروسازی و برخورداری از تکرارپذیری بالا، مطابقت داده ها با روش مرجع، دامنه خطی گسترده، بکارگیری مقادیر بسیار کمتر نقره و سازگاری بیشتر با محیط زیست استفاده از این روش برای سنجش بار آلی فاضلاب صنایع داروسازی و فاضلاب سایر صنایع مشابه پیشنهاد می شود. </p> <p> <strong> Background: </strong>Precise determination of organic load is one of the major and important parameters in selecting appropriate treatment process for industrial and domestic wastewaters . Performing chemical oxygen demand (COD) test in real samples is always subject to interferences, insufficient sample digestion and consuming high levels of chemical pollutants. The main aim of this scientific and applied research is modification of digesting system in COD test with silver nano particles for determination of organic load in effluent of pharmaceutical industries </p><p> <strong> Method: </strong>In this research silver nano-particles with 20nm in average size was used instead of silver sulfate in COD test. Optimizing some parameters such as digestion time, digestion temperature and catalyst dose was considered and the entire figure of merits was calculated for theproposed method. Then in optimized condition, the COD of pharmaceutical wastewater including domestic, industrial and mixed wastewaters were determined and their results were compared with the reference method. </p><p> <strong> Results: </strong>The results reveal that with only 16 percent of silver mass in reference method, high efficient and throughput results can be obtained for digestion of pharmaceutical wastewater and some slow-digesting chemicals. Minimum level investigations for digestion time and temperature reveal that in optimized condition and in presence of silver nano particles, the digestion process can be completed in 120 min and 150 ^◦C respectively. The proposed method enjoyed a 4.03 in mean of RSD% and 5.06 in relative error (n=12) which were better than the reference method. The limit of detection (LOD) and limit of quantification (LOQ) was 5.0 and 15.0 mg/l respectively with a 15-300 mg/l dynamic linear range. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Considering the efficiency of deterministic COD system based on digesting of organic compounds in the presence of silver nano particles for determination of organic load in pharmaceutical wastewater samples, as well as having high repeatability, compatibility with reference method, high dynamic range, consuming very low levels of silver mass and more environmental compatibility, it can be concluded that this test method can be used for determination of organic load in pharmaceutical wastewater and similar industries. </p> اکسیژن مورد نیاز شیمیایی، فاضلاب دارو‌سازی، بار آلی، نانو ذرات نقره Chemical oxygen demand, Pharmaceutical wastewater, Organic load, Silver nano particle 69 83 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-75-3&slc_lang=fa&sid=1 B Akbari-adergani بهروز اکبری آدرگانی analystchemist@yahoo.com Yes Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی AM Attaran عبدالمحمد عطاران No Payame-Noor University, Center of Delijan,Iran دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، مرکز دلیجان Z Taghimolla زهره تقی ملا No Payame-Noor University, Center of Delijan,Iran دانشگاه پیام نور Shoeibi شهرام شعیبی No Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی