fa مقایسه اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی کودک‌ محور و نقش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر همدلی عاطفی- شناختی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص‌توجه دارای قلدری در شهر اصفهان روان شناسی Psychology پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" style="font-family:" zar="">مقدمه:</span></b><span b="" style="font-family:" zar="">‌ اختلال بیش‌فعالی/نقص‌توجه از مشکلات جدی در محیط‌های آموزشی به شمار می‌آید و تأثیرات منفی قابل توجهی بر ابعاد سلامت روان دانش‌آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی کودک‌محور و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر همدلی عاطفی- شناختی دانش‌آموزان دبستانی مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص‌توجه دارای قلدری انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" style="font-family:" zar="">روش بررسی:</span></b><span b="" style="font-family:" zar=""> این پژوهش نیمه‌تجربی در سال 1402 و با استفاده از طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با&nbsp; گروه کنترل و پیگیری دو ‌‌ماهه در یک بازه زمانی شش ماهه در شهر اصفهان انجام شد. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام و 54 </span><span b="" style="font-family:" zar="">پسر ۹ الی ۱۱ ساله </span><span b="" style="font-family:" zar="">دارای معیارهای ورود به صورت تصادفی در سه گروه&nbsp; 18 نفره (ذهن‌آگاهی کودک‌محور (18=</span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">N</span><span b="" style="font-family:" zar="">)، ‌درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (18=</span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">N</span><span b="" style="font-family:" zar="">) و گروه کنترل (18=</span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">N</span><span b="" style="font-family:" zar="">) جایگزین شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه همدلی کودک و نوجوان جمع‌آوری شد. شرکت‌کنندگان گروه اول، درمان ذهن‌آگاهی کودک‌محور را در 10 جلسه 60 دقیقه‌ای و 2 بار در هفته و گروه مداخله دوم ‌درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در 9 جلسه 60 دقیقه‌ای و 2 بار در هفته دریافت کردند. در پایان پژوهش در هر گروه 15 نفر باقی ماندند و تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌ تعقیبی بن‌فرونی و با بهره‌گیری از نرم افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">SPSS</span><span b="" style="font-family:" zar=""> &nbsp;نسخه 26 انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" style="font-family:" zar="">یافته‌ها:</span></b> <span b="" style="font-family:" zar="">نتایج نشان </span><span b="" style="font-family:" zar="">داد هر دو</span> <span b="" style="font-family:" zar="">مداخله ذهن‌آگاهی کودک‌محور و </span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" style="font-family:" zar="">درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر همدلی عاطفی (0۵/0></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">p</span><span b="" style="font-family:" zar="">) و شناختی (0۵/0></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">p</span><span b="" style="font-family:" zar="">) موثر بوده و این اثربخشی در مرحله پیگیری نیز حفظ شده است (0۵/0></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">p</span><span b="" style="font-family:" zar="">)</span> <span b="" style="font-family:" zar="">اما تفاوت معنی‌داری بین اثربخشی مداخلات مشاهده نشد(0</span><span b="" style="font-family:" zar="">۵/</span><span b="" style="font-family:" zar="">0<</span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">p</span><span b="" style="font-family:" zar="">).</span><span style="font-family:"B Zar"" lang="FA"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" style="font-family:" zar="">نتیجه‌گیری: </span></b><span b="" style="font-family:" zar="">نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو مداخله درمان ذهن‌آگاهی کودک‌محور و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌طور موثری بر افزایش همدلی عاطفی و شناختی در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص‌توجه تأثیر داشته و می‌تواند توسط درمانگران استفاده شود.</span></span></span></span></span><br> <br type="_moz" > <br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-family:"B Zar"" lang="FA"></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Introduction:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> Attention Deficit Hyperactivity Disorder (</span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">ADHD) is considered a serious problem in educational environments and has significant negative impacts on the psychological well-being of students. The present study aimed to compare the effectiveness of child-centered mindfulness therapy and acceptance and commitment therapy on emotional-cognitive empathy of primary school students with ADHD experiencing bullying.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods:</b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"> This semi-experimental study was conducted in 2023 using a pre-test and post-test design with a control group and a two-month follow-up over a six-month period in Isfahan city. A purposive sampling method was employed, and 54 boy students aged 9-11 years meeting the inclusion criteria were randomly assigned to three groups of 18 participants including child-centered mindfulness therapy (N=18), acceptance and commitment therapy (N=18), and a control group (N=18). Data were collected using the child and adolescent empathy questionnaire. Participants in the first group received child-centered mindfulness therapy in 10 60-minute sessions, conducted twice a week, while participants in the second experimental group received acceptance and commitment therapy in 9 60-minute sessions, conducted twice a week. By the end of the study, 15 participants remained in each group. Data analysis was performed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc tests, utilizing SPSS software version 26.</span><span dir="RTL" style="font-size:11.0pt" lang="AR-SA"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Results:</span></b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"> The results indicated that both child-centered mindfulness therapy and acceptance and commitment therapy were effective in enhancing emotional empathy (p<0/05) and cognitive empathy (p<0/05).This effectiveness was also maintained at the follow-up stage (p< 0/05). However, no significant differences were observed between the effectiveness of the interventions (p>0/05).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Conclusion:</span></b><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"> The results of this study indicated that both child-centered mindfulness therapy and acceptance and commitment therapy significantly affected emotional and cognitive empathy in students with ADHD and can be utilized by therapists.</span><span style="font-size:11.0pt"></span></span></span></span><br> <br type="_moz" > <br> &nbsp; ذهن‌آگاهی, پذیرش و تعهد, همدلی, اختلال نقص‌توجه همراه با بیش‌فعالی Mindfulness, Acceptance and Commitment, Empathy, Attention Deficit Hyperactivity Disorder 97 115 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3258-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Khodadad فرزانه خداداد iranba.98@gmail.com 0000-0002-9011-7274 No Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan) دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) Gholamreza Manshaee غلامرضا منشئی gh.manshaei@khuisf.ac.ir 0000-0002-3748-0875 Yes Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan) دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) Hajar Torkan هاجر ترکان poor.hh98@gmail.com 0000-0002-0036-6964 No Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan) دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)