fa شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک فرآیند تونل سازی با بکارگیری از تکنیک آنالیز ایمنی شغل تخصصي Special پژوهشي Research <p> <strong> سابقه و اهداف: </strong>بدون تردید یکی از عوامل تأثیر گذار بر سلامت شاغلین پروژه های عمرانی مانند تونلسازی، خطرات بالقوه در حین اجرا می باشد که می­تواند خسارات جبران ناپذیری را ببار ­آورد. بنابراین شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک فرایند تونلسازی با بکارگیری از تکنیک آنالیز ایمنی شغلی در این مطالعه مد نظر می باشد. </p><p> <strong> روش بررسی: </strong>مطالعه توصیفی حاضر خطرات بالقوه فعالیتهای تونلسازی یکی از پروژه های بزرگ عمرانی سد و نیروگاه آبی در حال ساخت را با تکنیک آنالیز ایمنی شغلی Job Safety Analysis) ) را شناسایی و سپس سطح ریسک فعالیتها ارزیابی گردیده است. اجرای آنالیز ایمنی شغلی، طبق روش توصیه شده در استاندارد OSHA 3071 و تعیین سطح ریسک های موجود طبق استاندارد MIL-STD-882E (ویرایش پنجم) انجام گرفته است. سطح ریسک هر فعالیت بر اساس چهار شاخص قضاوت شامل شدید، نسبتاً شدید، متوسط و پایین ارائه گردیده است. </p><p> <strong> یافته ها: </strong>در مجموع 232 خطربالقوه شناسایی گردید. نتایج نشان می­دهد 9/15% درصد از ریسکهای شناسایی شده در منطقه شدید، 3/17% نسبتاً شدید، 4/38% متوسط و 4/28% در محدوده پائین قرار داشتند. بیش از یک سوم خطرات شناسایی در محدوده غیر قابل قبول قرار گرفته اند که علت عمده آن را می توان انجام کار در ارتفاع بدون استفاده از تجهیزات مناسب، تأخیر در تحکیمات سنگهای ناپایدار و کمبود تجهیزات رفتار شناسی تونل برشمرد. </p><p> <strong> نتیجه گیری: </strong>انتظار می رود با تأمین اعتبار مالی، فراهم نمودن تجهیزات و ابزار کار و نظارت بر انجام کار به روش ایمن بتوان سطح ریسک های موجود را بطور چشمگیری کاهش داد. </p><p> <u> </u></p> <p> <strong> Background: </strong>There is no doubt that one of the effective factors in implementation of projects that have potential hazard can cause irreversible losses. Therefore recognizing potential hazards is of paramount importance. <strong></strong></p><p> <strong> Method: </strong>The present descriptive-analysis study was conducted at Rudbar Lorestan Dam constructional projects. For recognizing potential hazard in tunneling activities, job safety analysis (JSA) was performed according to OSHA 3071 method and for observing this purpose, the risk assessment matrix was carried out on the basis of MIL-STD-882E standard. Combination of severity and probability of each risk makes it possible to determine the risk level and the priority of control measures, qualitatively rating from 1-24. <strong></strong></p><p> <strong> Results: </strong>Generally, a total of 232 risk factors were identified in different activities. As results show, %15.9 of recognized risks were serious, %17.3 almost serious, %38.4 medium and %28.4 were in low level. Therefore more than one-third hazards are assessed as unacceptable. Work at heights without using proper lifting, lack of equipment of tunneling treatmentolagy, delay in unstable rock mass support can be enumerated as the causative factors. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>A llocating a percentage of the budget of every construction project to provide safety and rescue equipment as well as experienced safety experts can significantly reduce the risk level. <strong></strong></p><p>  For assessment criteria, MIL-STD-882E standard was used and four indices were presented for decision making: serious, almost serious, medium, and low. <strong></strong></p><p></p> شناسایی خطر، JSA ، تونلسازی ، ارزیابی ریسک JSA, Risk Assessment, Tunneling, Hazard identify 103 112 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-281-13&slc_lang=fa&sid=1 A Barkhordari ابوالفضل برخورداری No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد J Shirazi جواد شیرازی shirazijavad172i@gmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد GH Halvani غلامحسین حلوانی No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد