fa بررسی ارتباط همزمان رشد اقتصادی، مخارج بهداشتی و انتشار گاز دی اکسید کربن در کشورهای عضو منا تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0px; text-align: justify; line-height: 115%; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> رشد اقتصادی از مهمترین اهداف پیش روی کشورها تلقی می شود و رابطه&shy;ی تنگاتنگی با مخارج بهداشتی و انتشار آلاینده&shy;های زیست محیطی دارد. همچنین مخارج بهداشتی و کیفیت محیط زیست از جمله مسائلی است که توجه به آن حائز اهمیت است. چراکه </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">مشکلات زیست محیطی در سالهای اخیر به خطری جدی برای بشر مبدل شده است. از طرفی هدفمندی مخارج بهداشتی می تواند باعث بهبود شاخص‌های بهداشتی، افزایش کیفیت محیط زیست و رشد اقتصادی گردد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> مطالعه حاضر تحلیل داده های پانلی برای کشورهای منا (شامل ایران) در فاصله سال های&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;1995 - 2014 است. در این پژوهش تلاش شده ارتباط متقابل رشد اقتصادی، مخارج بهداشتی و انتشار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CO2</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> با استفاده از معادلات همزمان و روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">3SLS</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> در قالب داده های پانلی بررسی گردد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج تحقیق نشان می&shy;دهد بین رشد اقتصادی و مخارج بهداشتی و بین رشد اقتصادی و انتشار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CO2</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> ارتباط دو طرفه مثبت و معنادار برقرار است. از سوی دیگر مخارج بهداشتی اثر منفی بر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CO2</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> دارد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">با توجه به اثر مثبت مخارج بهداشتی بر رشد اقتصادی توصیه می شود اعتبارات بخش بهداشت و درمان افزایش یابد. در واقع بایستی نگاه سیاستگذاران به هزینه های اختصاص یافته به برنامه های بهداشت و رفاه عمومی به سوی نوعی سرمایه گذاری برای تحقق رشد اقتصادی در آینده معطوف شود. بعلاوه ازآنجایی که رشد اقتصادی انتشار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CO2</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> را افزایش داده است توصیه می شود سیاستگذاران برای حفاظت از محیط زیست اقدام به انتقال تکنولوژی هایی نمایند که کاهش آسیب های محیطی را به همراه دارند.</span></span><br> &nbsp;</p> <p style="margin: 0px; text-align: justify; line-height: 115%;"><strong>Introduction:</strong> Economic growth is one of the most important goals of a country and has a close relationship with health expenditures and emissions of environmental pollutants. Health expenditures and environmental quality are also among the other important issues. On the one hand, environmental problems have become a serious threat to humankind in recent years. On the other hand, meaningful health expenditures can improve the health indicators, environmental quality, and economic growth.<br> <strong>Methods:</strong> The objective of this study was to examine the causal relationship between economic growth, health expenditures, and CO2 emissions, using simultaneous-equations models and 3SLS for a panel of MENA countries in 1995-2014.<br> <strong>Results: </strong>Findings showed that economic growth had a positive causality relationship with health expenditures and CO2 emissions. In addition, health expenditures had a negative effect on CO2 emissions<strong>. </strong><br> <strong>Conclusion: </strong>According to the positive effect of health expenditures on economic growth, healthcare sector credits should be increased. In fact, policy makers should invest on public health and welfare programs with regard to the future economic growth<span dir="RTL">.</span><br> In addition, since economic growth increases CO2 emissions, it is important for the investigated countries to examine the requirements to promote environmental protection and increase the technological transfer to reduce the environmental damage.<br> &nbsp;</p> رشد اقتصادی, مخارج بهداشتی, انتشار گاز کربن دی اکسید, معادلات همزمان, روش 3SLS Economic growth, Health Expenditure, CO2 emissions, Simultaneous-equations, 3SLS 32 41 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2008-1&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Amiri فاطمه امیری fatemeamiriii64@gmail.com 0000-0000-0000-0000 No Department of Economics, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran دانشگاه ازاد یزد Zohre Tabataba'i-nasab زهره طباطبایی نسب . Email: tabatabaienasab@iauyazd.ac.ir 0000-0000-0000-0000 Yes دانشگاه ازاد یزد Mohammad ali Dehqantafti محمد علی دهقان تفتی pejohesh.dehghan@yahoo.com 0000-0000-0000-0000 No Department of Economics, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran دانشگاه ازاد یزد