fa مطالعه و پهنه بندی آلودگی شهر یزد به فلزات سنگین با استفاده از پر پرندگان به عنوان شاخص زیستی محیط زیست شهری تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family: tahoma;"><strong>مقدمه</strong>: استفاده از شاخص‌های زیستی مانند پر پرندگان می‌تواند تصویر بهتری از انتقال‌زیستی آلاینده‌ها در اجزای محیط‌زیست را نشان دهد. مطالعه حاضر باهدف بررسی و پهنه‌بندی آلودگی فلزات سنگین در شاخص‌زیستی پر قمری‌خانگی انجام گرفت.<br> <strong>روش بررسی:</strong> فلزات سنگین سرب و کادمیوم در دو زون غربی و شرقی شهر یزد با استفاده از پرقمری‌خانگی (<span dir="LTR">Streptopelia senegalensis</span>) به عنوان شاخص آلودگی محیط‌زیست مطالعه شد. جهت اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین از روش هضم شیمیایی و دستگاه جذب اتمی استفاده گردید. در آخر نتایج به دست آمده با استفاده از روش کریجینگ در محیط <span dir="LTR">GIS</span> پهنه‌بندی شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در بررسی‌ نمونه‌های مورد مطالعه میانگین غلظت &nbsp;سرب <span dir="LTR">&micro;g g^-1</span> 01/1 &plusmn; 88/19 و برای کادمیوم <span dir="LTR">&micro;g g^-1</span> 03/0 &plusmn; 87/0 به دست آمد. غلظت فلز سرب حداقل <span dir="LTR">&nbsp;&micro;g g^-1</span>87/13 و حداکثر <span dir="LTR">&micro;g g^-1</span> 35/31 و برای فلز کادمیوم حداقل &nbsp;<span dir="LTR">&micro;g g^-1</span> 42/0 و حداکثر <span dir="LTR">&micro;g g^-1</span> 29/1 به دست آمد. فلز سرب دارای غلظتی بالاتر و فلز کادمیوم دارای غلظتی پایین‌تر از حد آستانه‌ی خطر برای پرندگان بود. نقشه‌های پهنه‌بندی در <span dir="LTR">GIS</span> توزیع مقدار آلودگی بالاتر در نیمه‌ی شرقی شهر یزد را نشان داد. نتایج پهنه‌بندی و آنالیزهای آماری غلظت فلزات‌سنگین سرب و کادمیوم در شهر یزد مشابه یکدیگر و حاکی از آلایندگی بالاتر نیمه شرقی شهر یزد بوده‌است.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> الگوی آلودگی شهر یزد نشان دهنده تأثیرات فعالیت‌های انسانی و انتقالات محیطی آلاینده‌ها بر افزایش انتشار فلزات سنگین در نیمه‌ی شرقی شهر یزد بوده است. مطالعه حاضر نشان داد قمری‌خانگی دارای ویژگی‌های زیستی مناسب برای استفاده به عنوان شاخص زیستی آلودگی محیط‌زیست شهری بوده‌است. </span></span></span></p> <p><strong>Introduction:</strong> Using bio-indicators, like birds&#39; feathers can represent bio-transference of pollutants in the environment components better. This study was conducted to study and interpolate heavy metal pollution in laughing dove&rsquo;s feather as a bio-indicator.<br> <strong>Method:</strong> The heavy metals of Lead and Cadmium were studied in both western and eastern zones of Yazd by feather of laughing dove (Spilopelia senegalensis) as a bio-indicator of environment pollution. To measure the concentration of heavy metals, chemical digestion and atomic absorption spectrometry methods were applied. Finally, the obtained results were interpolated by Kriging method in GIS environment.<br> <strong>Results: </strong>The concentration of heavy metals in all samples were 19.88 &plusmn; 1.01 &mu;g g^-1 for Lead and&nbsp; 0.87 &plusmn; 0.03 &mu;g g^-1 for Cadmium. The minimum concentration of Lead was 13.87 &mu;g g^-1 and its maximum concentration was 31.35 &mu;g g^-1. The minimum and maximum concentrations of&nbsp; Cadmium were 0.42 &mu;g g^-1 and 1.29 &mu;g g^-1, respectively. Lead had higher concentration, while Cadmium had lower concentration than the threshold threat for birds. Interpolation maps in GIS showed higher pollution distribution in the eastern half of Yazd city. Interpolation and statistical analysis of Lead and Cadmium concentrations had similar results showing higher pollution in the eastern half of the city.<br> <strong>Conclusion: </strong>Pollution pattern of Yazd represented the effects of human activities and environmental transfer of &nbsp;pollutions on the increase of heavy metals&#39; emissions in the eastern half of the city. The current results showed that laughing dove has suitable biological characteristics to be used as a pollution biological indicator.<br> &nbsp;</p> فلزات سنگین, شاخص زیستی, آلودگی محیط زیست شهری, یزد Heavy metals, Bioindicator, Urban environment pollution, Yazd 1 15 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1593-2&slc_lang=fa&sid=1 Hesan Akhavan Ghalibaf حسان اخوان قالی باف hesanakhavan@gmail.com No Yazd University دانشگاه یزد Mohamad Hosein Iran Nejad Parizi محمد حسین ایران نژاد پاریزی iranpariz@gmail.com No Yazd University دانشگاه یزد Farhad Nejadkoorki فرهاد نژادکورکی f.nejadkoorki@gmail.com No Yazd University دانشگاه یزد Hamid Reza Azimzadeh حمید رضا عظیم زاده hazimzadeh@yazd.ac.ir No Yazd University دانشگاه یزد Mahmoud Reza Hemami محمودرضا همامی mrhemami@cc.iut.ac.ir No University of Technnology دانشگاه صنعتی اصفهان Motahare al-sadat Namayande مطهره السادات نماینده motahhar_n@yahoo.com No Yazd University دانشگاه یزد Azam Taheri اعظم طاهری taheri.azam68@yahoo.com No Yazd University دانشگاه یزد Mehdi Mokhtari مهدی مختاری mhimokhtari@gmail.com Yes Yazd University of Medical Sciences and Health services دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید صدوقی یزد