fa آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان شهر یزد در زمینه راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوای ناشی از خودرو تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> وسایل نقلیه موتوری از منابع مهم مصنوعی آلودگی هوا محسوب می&shy;شوند و در این میان، اتومبیل&shy;های شخصی سهم 90 درصدی از کل انرژی مصرف شده در بخش حمل و نقل را دارند. عوامل انسانی نقش بسیار مهمی بر میزان آلودگی هوای ناشی از خودرو بر عهده دارند. لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان شهر یزد در زمینه راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوای ناشی از خودرو انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">این مطالعه توصیفی- تحلیلی بصورت مقطعی انجام شد و جامعه مورد بررسی، رانندگان&nbsp; شهر یزد می&shy;باشند. ابزار جمع آوری داده ها، یک پرسشنامه محقق ساخته بود که شامل متغیرهای جمعیتی،آگاهی، نگرش و عملکرد بود. نمونه&shy;گیری به روش تصادفی ساده بود و در مجموع 250 پرسشنامه تکمیل شد. اطلاعات بدست آمده پس از واردن کردن در نرم افزار آماری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته&shy; ها:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج نشان داد که با افزایش سن، میزان آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان بطور معناداری افزایش می&shy;یابد (05/0 </span></span><span style="font-size:11.0pt;">></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">). مطابق با نتایج، میانگین نمره آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان مرد در زمینه راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوای ناشی از خودرو</span> بیشتر از رانندگان زن می باشد. میزان آگاهی افرادی که سابقه رانندگی کمتر از 2 سال داشتند، ب</span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">ه </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">طور معناداری کمتر بود&nbsp; (000/0 </span></span><span style="font-size:11.0pt;">=</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">) و نگرش رانندگانی که سابقه بیش از 5 سال داشتند بصورت معناداری بیشتر بود (002/0 </span></span><span style="font-size:11.0pt;">=</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">). آگاهی 186 نفر (4/74%) از رانندگان در مورد راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوای ناشی از خودرو</span>، متوسط و عملکرد 161 نفر (4/64%) از آنان در حد متوسط بود. از نظر آماری بین متغیرهای </span>آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان، همبستگی مثبت وجود داشت.<br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه&shy; گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:11.0pt;">آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان شهر یزد در زمینه راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوای ناشی از خودرو، متوسط می باشد و این افراد نیاز به آموزش بیشتری دارند.</span></span><br> &nbsp; <p><strong>Introduction:</strong> Motor vehicles are known as an important artificial source of air pollution, where personal cars account for 90% of total consumed energy in transportation system. Human factors have a critical role in car-caused air pollution. Therefore, the present study was conducted to evaluate knowledge, attitude and practice (KAP) of drivers towards reduction of fuel consumption and control of car-caused air pollution in Yazd.<br> <strong>Methods:</strong> This cross-sectional descriptive-analytic study was conducted on drivers in Yazd city. Data were collected using a researcher-made questionnaire including demographic variables, drivers&#39; knowledge, attitude and practice. A simple random sampling was used and 250 questionnaires were completed. The data were analyzed using SPSS statistical software.<br> <strong>Results:</strong> According to obtained results, the drivers&#39; knowledge, attitude and practice significantly increase as age increases (P-value<span dir="RTL">></span>0.05). The average score of the KAP towards reduction of fuel consumption and control of car-caused air pollution was higher in men compared to women<span dir="RTL">.</span> The knowledge of drivers with less than 2 years driving experience was significantly less than others and the attitude score of drivers with more than 5 years driving experience was significantly higher. The score of knowledge of 186 drivers (74.4%) was average, and 161 (64.4%) had an average score of practice towards reduction of fuel consumption and control of car-caused air pollution. There was a statistically positive correlation between the drivers&#39; KAP.<br> <strong>Conclusion:</strong> Regarding the results of the present study, the drivers&#39; knowledge, attitude and practice towards ways of reducing fuel consumption and control of car-caused air pollution was found to be average, hence further education is required.<br> &nbsp;</p> آگاهی, نگرش, عملکرد, آلودگی هوا, مصرف سوخت, رانندگان. Air pollution, Attitude, Drivers, Fuel Consumption, Knowledge, Practice 24 34 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1640-1&slc_lang=fa&sid=1 Batol Ghaneh بتول قانع GH537344@gmail.com 0000-0000-0000-0000 No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MohammadTaghi Ghaneian محمد تقی قانعیان mtghaneian@yahoo.com 0000-0002-6665-2226 Yes دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MohammadAli MorrowatiSharifabad محمد علی مروتی شریف آباد morrowatisharif@yahoo.com 0000-0002-4039-3932 No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد Mahboobeh Dehvari محبوبه دهواری mahboobehdehvari@yahoo.com 0000-0000-0000-0000 No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد Maryam Nikfard مریم نیک فرد m.nikfard@gmail.com 0000-0000-0000-0000 No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد Mohsen Amrollahi محسن امراللهی moamrollahi@gmail.com 0000-0000-0000-0000 No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد