fa بررسی عوامل مرتبط با خود مراقبتی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس( MS) شهر یزد بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong> خود‌مراقبتی یکی از جنبه‌های مهم درمان در بیماران مولتیپل اسکلروزیس است. نظر به لزوم توجه به نیازها، حقایق و تعیین‌کننده‌های یک رفتار و جهت به حداکثر رساندن تاثیر برنامه‌های آموزشی، مطالعه حاضر با هدف تعیین خودمراقبتی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس و عوامل مرتبط با آنها، بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی انجام گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود. 120 بیمار به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده از بین بیماران عضو انجمن <span dir="LTR">MS</span> شهر یزد وارد مطالعه شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای بود که عوامل مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی در بیماری <span dir="LTR">MS</span> مشتمل بر درک بیماران از علایم و سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی را همراه با رفتارهای خودمراقبتی ارزیابی می‌نمود. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون، آنالیز رگرسیون چندگانه، <span dir="LTR">t</span> مستقل، همبستگی اسپیرمن و آنالیز واریانس یک طرفه در نرم افزار <span dir="LTR">spss</span> نسخه 20 تجزیه و تحلیل شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها: </strong>آزمودنی‌ها به طور متوسط 47/51%از رفتار‌های خودمراقبتی را انجام می‌دادند و در میان حوزه‌های مختلف رفتارهای خود‌مراقبتی، استفاده از وزنه‌های کوچک برای کاهش ناهماهنگی حرکتی و لرزش دست‌ها و پاها‌، اختصاص زمان منظمی برای دفع ادرار و انجام ورزش‌های مناسب دارای کمترین فراوانی بود قدرت پیش‌بینی‌کنندگی شدت درک‌شده و راهنما برای عمل در پیش‌بینی رفتارهای خودمراقبتی معنی‌دار بود که در این میان شدت درک‌شده پیشگویی‌کننده قوی‌تر بود. در ضمن کل سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی 8/9%تغییرات رفتارهای خودمراقبتی را پیش‌بینی می‌کنند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به اینکه مهمترین عوامل مرتبط با خودمراقبتی شدت درک شده و راهنما برای عمل مشخص گردید. بنابراین لازم است در برنامه‌های مداخله‌ای بر موارد فوق تاکید بیشتری شود. از سوی دیگر با توجه به قدرت پیش‌بینی‌کنندگی پایین مدل اعتقاد بهداشتی پیشنهاد می‌شود در مطالعات بعدی از مدل‌های دیگر استفاده شود</p> <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong> خود‌مراقبتی یکی از جنبه‌های مهم درمان در بیماران مولتیپل اسکلروزیس است. نظر به لزوم توجه به نیازها، حقایق و تعیین‌کننده‌های یک رفتار و جهت به حداکثر رساندن تاثیر برنامه‌های آموزشی، مطالعه حاضر با هدف تعیین خودمراقبتی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس و عوامل مرتبط با آنها، بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی انجام گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود. 120 بیمار به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده از بین بیماران عضو انجمن <span dir="LTR">MS</span> شهر یزد وارد مطالعه شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای بود که عوامل مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی در بیماری <span dir="LTR">MS</span> مشتمل بر درک بیماران از علایم و سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی را همراه با رفتارهای خودمراقبتی ارزیابی می‌نمود. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون، آنالیز رگرسیون چندگانه، <span dir="LTR">t</span> مستقل، همبستگی اسپیرمن و آنالیز واریانس یک طرفه در نرم افزار <span dir="LTR">spss</span> نسخه 20 تجزیه و تحلیل شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها: </strong>آزمودنی‌ها به طور متوسط 47/51%از رفتار‌های خودمراقبتی را انجام می‌دادند و در میان حوزه‌های مختلف رفتارهای خود‌مراقبتی، استفاده از وزنه‌های کوچک برای کاهش ناهماهنگی حرکتی و لرزش دست‌ها و پاها‌، اختصاص زمان منظمی برای دفع ادرار و انجام ورزش‌های مناسب دارای کمترین فراوانی بود قدرت پیش‌بینی‌کنندگی شدت درک‌شده و راهنما برای عمل در پیش‌بینی رفتارهای خودمراقبتی معنی‌دار بود که در این میان شدت درک‌شده پیشگویی‌کننده قوی‌تر بود. در ضمن کل سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی 8/9%تغییرات رفتارهای خودمراقبتی را پیش‌بینی می‌کنند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به اینکه مهمترین عوامل مرتبط با خودمراقبتی شدت درک شده و راهنما برای عمل مشخص گردید. بنابراین لازم است در برنامه‌های مداخله‌ای بر موارد فوق تاکید بیشتری شود. از سوی دیگر با توجه به قدرت پیش‌بینی‌کنندگی پایین مدل اعتقاد بهداشتی پیشنهاد می‌شود در مطالعات بعدی از مدل‌های دیگر استفاده شود</p> <p dir="RTL"></p> <p><strong>Introduction:</strong> Self-care is one of the important aspects of treatment in Multiple Sclerosis. So, regarding the necessity of attention to facts, and the determinants of one behavior for the purpose of maximizing the effect of interventional program, the study was conducted aimed to determining self-care status of Multiple Sclerosis and related factors to these behaviors based on the health belief model.</p> <p><strong>Methods</strong>: The design of the study was descriptive correlational. One hundred and twenty patients were selected by simple random sampling from patients who were the member of MS assembly of Yazd. The instrument of data collection was a questionnaire which evaluated factors related to self-care behaviors in MS disease which was included the patient&#39;s perception of the signs and constructs of health belief model and self-care behaviors. Data were analyzed using Pearson Correlation, ANOVA, t-test, Spearman correlation, and multiple regression analysis in SPSS software 20.</p> <p><strong>Results:</strong> On average, participants performed 51.47 percent of self-care behaviors. Among different fields of self-care behaviors, the use of small weights for the decrease in ataxia and shake hands and feet, devoted regular time to urination, and the performance of proper exercises were of less frequency. The predictive power of perceived severity and cues to action was significant and the perceived severity was the strongest predictor. Meanwhile, all the constructs of health belief model predicted 9.8 percent changes in the self-care behaviors.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> With regard to the fact that the most important factors related to the self-care were identified perceived severity and cues to action, it is essential to be emphasized more on perceived severity and cues to action intervention programs. In other words, with regard to the low predictive power of health belief model, it is recommended to be used of other models in next studies.</p> مولتیپل اسکلروزیس, رفتار‌های خودمراقبتی, مدل اعتقاد بهداشتی Multiple Sclerosis, Self-care Behaviors, Health Belief Model 82 93 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-827-2&slc_lang=fa&sid=1 MA MorowatiSharifabad محمد علی مروتی شریف آباد No ShahidSadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد Z Momeni زینت مومنی zinat.momeni@yahoo.com Yes ShahidSadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MH Eslami محمد حسن اسلامی No ShahidSadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد A DehghaniTafti عارفه دهقانی No ShahidSadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد A Hakimzadeh علی حکیم زاده اردکانی No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی یزد