fa اندازه‌گیری غلظت گاز رادون در معادن زیرزمینی سرب و روی استان یزد عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong>گاز رادون با حدود دو سوم تابش زمینه، بیشترین منبع پرتودهی جامعه بوده و مواجهه با دختران آن با تابش آلفا احتمال ریسک سرطان ریه را افزایش می‌دهد بطوری‌که در امریکا پس از سیگار دومین عامل بروز سرطان ریه است. گرچه بررسی میزان رادون در اروپا بیش از کشورهای جهان سوم انجام گرفته ولی مطالعه میزان رادون به تدریج در سراسر دنیا در معادن رو به افزایش است که می‌توان به مطالعه غیاسی، ایشیموری فیزن و کوبال در معدن سرب اشاره کرد، با توجه به اهمیت موضوع و وجود تعداد قابل توجه معادن زیرزمینی در استان یزد و کارگران شاغل در این معادن میزان گاز رادون معادن سرپوشیده سرب و روی مورد ارزیابی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> در یک مطالعه میدانی و به روش توصیفی- مقطعی میزان رادون معادن سرب و روی استان یزد را با روش اکتیو و با استفاده از دستگاه <span dir="LTR">RAD7</span> با رنج اندازه گیری آن 400.000- 4 بکرل بر متر مکعب در فصل تابستان، مورد سنجش و میزان ذرات آلفا ایجاد شده از گاز رادون مورد شمارش قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> با توجه به نتایج مطالعه، در معادن 1 و2، سه و در معدن 1، دو ایستگاه، رادون سنجی انجام گرفت. که بیشترین غلظت در معدن 3 با مقدار3/4183 بکرل بر متر مکعب و کمترین غلظت در معدن 1 با مقدار 57 بکرل برمتر مکعب بود، و میزان میانگین غلظت گاز رادون در معادن 1، 2 و 3 به ترتیب برابر با 5/848، 83/125 و 4/1667 بکرل بر متر مکعب اندازه‌گیری گردید. همچنین میانگین غلظت گاز رادون در محل کار کارگران 3/2068، در محل رفت و آمد کارگران 9/219 و در محل استراحت و محیط خارج از معدن 75/19 بکرل بر متر مکعب اندازه‌گیری شد. از طرفی مقدار همبستگی بین غلظت گاز رادون با عیار سرب معدن نیز 899/0- می‌باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاصل از این مطالعه نشان می‌دهد که، غلظت گاز رادون سنجش شده در 5/62 درصد نقاط اندازه‌گیری‌ شده کمتر از حد اقدام، 5/12درصد نقاط بین حد اقدام و حداکثر مقدار مجاز توصیه‌شده و 25 درصد بیشتر از حداکثر مقدار مجاز توصیه‌شده می‌باشد. همچنین محل و ایستگاه اندازه‌گیری مهمترین عامل در غلظت گاز رادون می‌باشد.</p> <p><strong>Introduction:</strong> Exposure to radon gas, with about two-third of background radiation, is considered as the greatest source of community irradiation, which increases the risk of lung cancer with Alpha radiation, so as it is recognized as the second cause of lung cancer in the US after smoking. Although radon evaluation has been carried out in Europe more than the developing countries, measuring radon concentration in the mines is being increased worldwide such as Ghyasy, Ishimori, Fisne and Kobal&#39;s studies in the lead mines. Since there are a noticeable number of mines as well as mine staff in Yazd province, the present study aimed to determine the concentration of radon gas in the lead and zinc mines in Yazd.</p> <p><strong>Materials and Methods: </strong>In this analytical-cross sectional field study, the radon concentration of radon of three zinc and lead mines were measured in Yazd province via active method using RAD7 device (range between 4- 400000 Bq/m³) in summer. The study data were entered into SPSS software (ver.16) and radon-created Alpha particles were measured.</p> <p><strong>Results: </strong>According to the results, the highest concentration of radon was observed in mine 3 (413.3 Bq/m³) and the lowest concentration was detected in mine 1 (57 Bq/m³) and the average radon concentration in mines 1,2,3 were 848.5, 125.83 and 1667.4 Bq/m³, respectively. In addition, the concentration mean of radon gas in workers&#39; work place, resort area and both rest area and the outside environment of the mines were 2068.2, 219.9, and 19.75 Bq/m³, respectively. The correlation between radon gas concentration and lead mine grade was also reported -0.899.</p> <p><strong>Conclusions: </strong>The findings of the present study indicated that the concentration of radon in 62.5% places were less than the action level, 12.5% of places were higher than the action level and less than the maximum permissible limit, and only 25% of places were higher than the maximum permissible limit. The place and station of measurement were the most influential factors in regard with radon concentration in the present study<strong>.</strong></p> غلظت گاز رادون, معدن زیرزمینی سرب و روی, حد آستانه اقدام, اکتیویته, تابش آلفا Activity, Alpha Radiation, ICRP, Lead and zinc mine, Radon gas concentration 94 102 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-224-3&slc_lang=fa&sid=1 A Barkhordari Firouzabadi ابوالفضل برخورداری فیروزآبادی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد F BoozarJomehri فتح ا... بوذر جمهری No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد M Ghahari مهدی قهاری gahari@yahoo.com Yes Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد AA Parach علی اصغر پرچ No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MH Zare Sakhoydi محمد حسن لطفی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MJ Lotfi محمد جواد زارع سخویدی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد