fa امکان سنجی تولید کمپوست با استفاده از پوست پسته و مخلوط پوست پسته و فضولات مرغی تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>مقدمه: </strong>پوست پسته یکی از محصولات فرعی فرآوری پسته است، که بعلت فسادپذیری سریع باعث آلودگی محیط زیست و ایجاد مشکلات بهداشتی شده است. <a name="OLE_LINK66"></a><a name="OLE_LINK57">لذا بایستی به طریق مناسب، بهداشتی و اقتصادی دفع گردد. </a>هدف از این تحقیق تعیین قابلیت کمپوست شدن پوست پسته و مخلوط پوست پسته با فضولات خام مرغی با استفاده از پارامترهای رسیدگی کمپوست  است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> مطالعه توصیفی – مقطعی است که در فاصله زمانی مهر لغایت بهمن 1390 در شهر رفسنجان انجام شد. پوست پسته جمع آوری شده در دو ویندرو که یکی فقط پوست پسته و دیگری مخلوط پوست پسته با فضولات خام مرغی قرار داده شد. ویندرو ها در فواصل زمانی 7، 14، 21، 28، 35، 42، 70، 80، 110، 120 روز به صورت دستی زیرورو شدند و در این زمان ها نمونه برداری از آنها صورت گرفت. پارامترهای شیمیایی شامل <a name="OLE_LINK4"></a><a name="OLE_LINK3"><span dir="LTR">pH</span></a> ،<span dir="LTR">EC </span>، کربن محلول در آب، نسبت <span dir="LTR">C/N</span>، بعد از هر زیرورو نمودن اندازه گیری شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها:</strong><a name="OLE_LINK517"></a><a name="OLE_LINK38"></a> میانگین مقادیر پارامترهای شیمیایی رسیدگی در کمپوست پوست پسته و کمپوست مخلوط پوست پسته با فضولات مرغی به ترتیب، نسبت <span dir="LTR">C/N</span>، 14/0±71/18و 09/0±92/11، <span dir="LTR">pH</span> 03/.0±93/7 و 11/0±11/8، کربن محلول در آب (میلی گرم بر گرم) 16/0±23/7 و 29/0±81/3، به دست آمد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>مدت زمان رسیدگی کمپوست مخلوط پوست پسته با فضولات مرغی 70 روز بود. کیفیت هر دو کمپوست تولیدی در اغلب موارد در محدوده استاندارد کمپوست ایران قرار دارند و به منظور حفظ بهداشت محیط منطقه، تولید و اجتناب از هدر رفت منابع مالی پیشنهاد می گردد.</p> <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL"></p> <p dir="LTR"><strong>Introduction: </strong>Pistachio hull, a by-product of Pistachio processing, is a source of environmental pollution and can cause the health problems. Therefore, it must be treated by proper, sanitary and economical manners. The aim of this study is to determine the ability of composted pistachio hull and mixed of pistachio hull and broiler litter using compost maturity parameters. </p> <p dir="LTR"><strong>Methods</strong>: A cross-sectional study was carried out during September 2011 to March 2012 in Rafsanjan, southeast of Iran. The collected pist<a name="OLE_LINK530"></a><a name="OLE_LINK531">achio hulls were placed in two windrows</a>, pistachio hull and pistachio hull mixed with broiler litter. The windrows were turned over manually at intervals of 7, 14, 21, 28, 35, 42, 70, 80, 110, and 120 days relative to the sampling time. Chemical parameters including pH, EC, water soluble carbon, carbon to nitrogen ratio were measured following every turn over.</p> <p dir="LTR"><strong>Results: </strong>The chemical parameters examined in the composted pistachio hull and the composted pistachio hull mixed with broiler litter were as follows: the ratio of carbon to nitrogen (C/N) as 18.71<span dir="RTL">± </span>0.14 and 11<span dir="RTL">.</span>92 ± 0<span dir="RTL">.</span>09, pH as 7.93 ± 0.03 and 8.11 ± 0.11, water soluble carbon (mg per g) as 7.23 ± 0.16 and 3.81 ± 0.29, respectively.</p> <p dir="LTR"><strong>Conclusions: </strong>According to the results, the composts of pistachio hull mixed with broiler litter are maturated within 70 days. As the quality of both composts is often in the range of the standard compost in Iran, both composting methods are recommended to maintain the environmental health of the region and avoid financial loss.</p> <p> </p> واژه های کلیدی: پوست پسته, کمپوست, فضولات مرغی, رفسنجان Keywords: Pistachio hull, Compost, Broiler litter, Rafsanjan 24 35 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-195&slc_lang=fa&sid=1 M Malakootian محمد ملکوتیان m.malakootian@yahoo.com Yes Kerman University of Medical Sciences, دانشگاه علوم پزشکی کرمان k Yaghmaeian کامیار یغماییان No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران M Mobini محمد مبینی No Kerman University of Medical Sciences, دانشگاه علوم پزشکی کرمان