fa بررسی میزان برخی آلاینده های داخل منازل روستایی شهرستان عجبشیر استان آذربایجان شرقی تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>سابقه و اهداف :</strong> مخاطرات بهداشتی ناشی از تماس با آلاینده های هوا در محیط های بسته، به مراتب بیش از فضای آزاد می باشد. این امر بیانگر توجه به مبحث آلودگی هوا در داخل محیط‌های بسته و نقش تاثیرگذار آن بر سلامتی افراد می‌باشد. هدف از این مطالعه بررسی میزان آلاینده های داخل منازل روستایی شهرستان عجبشیر استان آذربایجان شرقی می باشد.</p> <p dir="RTL"> <strong>روش بررسی: </strong>این مطالعه ی توصیفی مقطعی جهت بررسی کیفیت هوای داخل منازل روستایی، آلایند ه ها و تأثیرات متقابل نوع سوخت مصرفی و وضعیت تهویه و آلودگی هوای داخلی بر یکدیگر، مقادیر آلاینده‌های دی‌اکسید نیتروژن (<span dir="LTR">NO₂</span>)، منواکسید کربن (<span dir="LTR">CO</span>)، دی اکسید سولفور(<span dir="LTR">SO</span>_{<span dir="LTR">2</span>}) و ذرات معلق هوا(<span dir="LTR">PM</span>_{<span dir="LTR">10</span>}) در منازل روستاهای تپیک دره و خانیان در شهرستان عجبشیر طی مدت یکسال توسط دستگاههای مخصوص سنجش آلاینده ها مورد سنجش قرار گرفت. اطلاعات بدست آمده جمع آوری و با استفاده از نرم افزار<span dir="LTR">SPSS</span> وآزمونهای آماری و آنالیزواریانس در سطح احتمال 5% مورد بررسی قرار گرفت، نتیجه بصورت درصد فراوانی و میانگین همراه با میزان انحراف از استاندارد بیان گردید.</p> <p dir="RTL"> <strong>یافته ها: </strong>از تجزیه واریانس 112مورد مقادیرآلاینده های اندازه گیری شده در فصول مختلف برای روستای خانیان نتایج نشان می‌دهدکه غلظت آلاینده ها در  فصول مختلف سال تفاوت معنی‌دار(05/0<span dir="LTR">&le</span> <span dir="LTR">P</span>)  دارند. در جدول تجزیه‌ی واریانس روستای تپیک دره برای هر دو مورد ایستگاهها و فصول مختلف سال، تنها در مورد گاز  <span dir="LTR">CO</span>اختلاف معنی‌دار مشاهده می گردد (01/0<span dir="LTR">&le</span> <span dir="LTR">P</span>).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که به دلیل استفاده از سوختهای فسیلی و عدم رعایت بهداشت محیط و استفاده از تنورهای سنتی در داخل منازل روستایی، استفاده از سوخت‌های جامد،  استفاده از اجاق‌های روباز و فاقد دودکش در داخل منازل و وجود کارگاه قالیبافی در محل سکونت افراد خانوار میزان غلظت آلاینده‌های هوا در منازل روستایی بالا است و لازم است تدبیراتی در زمینه ی کاهش این آلودگی ها در این روستاها اندیشه شود.</p> <p dir="RTL"> </p> <p dir="RTL"> </p> <p dir="LTR"><strong>Background:</strong> Health hazards resulting from contact with air pollutants in indoor environment is relatively far more than those of the outdoor. This indicates the importance of indoor air pollution and its impressive role on people health.</p> <p dir="LTR"><strong>Method:</strong> For determination of indoor air quality, different types of pollutants and their interactions, the type of fuel used, ventilation condition and amounts of nitrogen dioxide (NO₂), carbon monoxide (CO), sulfur dioxide (SO₂) and air particulate matter (PM₁₀) were measured over one year (for tow month per every season ) in overall 112 measurements. This research was performed as a factorial design in completely randomized format and collected data were analyzed using SPSS software, statistical tests and variance analysis with confidence level of 5%, and results were expressed in the form of  frequency percentage and mean along with standard deviation values .</p> <p dir="LTR"><strong>Result:</strong> Variance difference in different seasons for Khanian village shows that the pollutants concentration in different seasons differ significantly (P &le0.05).In variance analysis table of  Tipak Darreh village for both tow stations and different seasons, the significant difference was only observed in case of CO gas <span dir="RTL">)</span>P &le0.01).</p> <p dir="LTR"><strong>Conclusin</strong>: The results indicated that due to the fossil fuels consumption and lack of environmental health and the use of traditional stove without chimney and Carpet weaving workshop in rural residential places, air pollutants concentration in rural houses was significantly high.</p> <p> </p> وا‍ژه های کلیدی :آلایندهای منازل روستایی, کیفیت هوا, عجبشیر آذربایجان شرقی Keywords: Rural indoor pollutant, Air quality, Ajabshir in eastern Azerbaijan 31 39 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-179&slc_lang=fa&sid=1 M Pashaeifar محمد رضا پاشایی فر No Azerbaijan Province شهرستان عجبشیر استان آذربایجان شرقی F Atabi فریده عتابی far-atabi@jamejam.net Yes Azad University of Tehran دانشگاه آزاد علوم تحقیقات تهران M Karimaee مصطفی کریمایی No Azad University of Tehran دانشگاه آزاد علوم تحقیقات تهران MA Karami محمدامین کرمی No Azad University of Tehran دانشگاه علوم پزشکی تهران