fa جذب بیولوژیکی سرب و روی از محلول های آبی سنتتیک بوسیله پودر لجن تصفیه خانه فاضلاب اهواز تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: از آنجایی که روشهای موجود جهت جداسازی فلزات سنگین مشکلاتی به همراه دارد‌، اخیراً تمایل به استفاده از روش جذب بیولوژیکی توسط جاذبهای ارزان قیمت رو به گسترش است. در این تحقیق جذب فلزات سنگین سرب و روی توسط پودر لجن خشک شده حاصل از بسترهای لجن خشک کن تصفیه خانه فاضلاب شهری (بیوجاذب) بررسی شده است‌. روش بررسی: آزمایشات بصورت ناپیوسته با دستگاه شیکر در دمای آزمایشگاهی 20 تا 26 درجه سلسیوس و دور اختلاط 200 دور بر دقیقه با تهیه محلولهای 100 میلی لیتری پودر لجن انجام گردیده است‌. پساب مورد بررسی در این پژوهش به صورت سنتتیک با محلول های استاندارد سرب و روی تهیه گردیده است. پارامترهای مورد بررسی عبارت از‌ pH اولیه سیستم از 2 تا 6‌، زمان تماس 5 تا 300 دقیقه‌، غلظت اولیه یون فلز 50‌، 100 و mg/l 150و تعیین زمان تعادلی جذب می باشد. پیش تصفیه بیوجاذب شامل خشک سازی‌، خرد سازی و دانه بندی ذرات بین الک 120 و 230 بوده است‌. یافته ها: بر اساس نتایج بدست آمده از فرآیند بیوجذب سرب و روی‌، حداکثر راندمان جذب یون سرب مربوط به غلظت mg/l 150و به میزان 8/98 درصد و در مدت زمان 5 دقیقه و حداکثر راندمان جذب یون روی مربوط به غلظت mg/l 50 و به میزان 6/35 درصد و در مدت زمان 30 دقیقه بدست آمد. زمان تعادل برای یون سرب 120 دقیقه و برای یون روی 300 دقیقه مشاهده گردید و pH بهینه برای یون سرب و روی به ترتیب 4 و 6 بدست آمد‌. همچنین دوز بهینه بیوجاذب برای یون سرب و روی به ترتیبg/l 2 با حداکثر راندمان حذف 7/98 درصد وg/l 4 با حداکثر 7/72 درصد حذف برآورد شده است‌. ایزوترم جذب فروندلیچ مدل مناسبی برای هر دو فلز بود اما ایزوترم جذب لانگمویر تنها برای فلز روی برازش بسیار دقیقی داشته است و نتایج جذب سرب بسیار دور از آن بود‌. نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر می‌توان گفت‌، پودر لجن دفعی فاضلاب شهری می‌تواند بعنوان جاذبی در دسترس و بسیار عالی برای حذف سرب بکار گرفته شود و همچنین نیز جاذب مناسبی برای حذف روی از پسابهای با غلظت متوسط باشد به شرط آنکه از لجنی استفاده شود که میزان غلظت روی اولیه آن پایین باشد‌. Introduction: Since the existing methods to remove the hazardous material are associated with problems, recently, the tendency is to use Biosorption methods by Low-cost adsorbents: this was investigated in our project. This study was conducted to investigate the adsorption of lead and zinc from aqueous solution by using powdered excess sludge (biosolid) from sludge drying beds of municipal wastewater. Methods: Experiments were carried out as batch system with the shaker device at 20 to 26ºC and a stirring rate of 200 rpm by preparing solutions in 100 ml of sludge powder. The experiments were carried out with synthetic effluent prepared by zinc and lead standard solutions. Parameters affecting the adsorption of this research was determined by solution pH at 2 to 6, contact time 5 to 300 minutes, initial metal ion concentration 50, 100 and 150mg/l as well as determining the equilibrium adsorption. The pretreatment of biosolids consisted of dewatering, grinding and grainsizing with sieves (mesh dimensions between 120 and 230). Results: According to the results of biosorption process, maximum lead adsorption efficiency in 150 mg/l concentration was 98.8% at 5 minutes contact time, and maximum zinc adsorption efficiency in 50mg/l concentration, 35.6% at 30 minutes. The equilibrium time for lead ion was observed after 120 minutes, and 300 minutes for zinc ion. Optimum pH was found 4 and 6 for lead and zinc ions respectively. Optimum concentration of biosolid was observed in 2g/l with maximum adsorption efficiency of 98.7% and 4g/l with maximum adsorption efficiency of 72.7% for lead and zinc ions respectively. Freundlich Isotherm was an appropriate method to describe the adsorption for both metals. Langmuir isotherm is highly appropriate for zinc linear regression, and the results out of lead adsorption were far-reaching. Conclusion: According to the results, excess municipal sludge can be used as an available and very excellent adsorbent for lead ions, and also an appropriate adsorbent to remove zinc from effluents with average concentration in biosolids with low initial concentration of zinc. جذب بیولوژیکی‌, سرب‌, روی‌, بیوجاذب‌, ایزوترم جذب. Biosorption, Lead, Zink, Biosolid, Adsorption, Isotherms 1 14 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-144&slc_lang=fa&sid=1 A Takdastan افشین تنگدستان No University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز A Eslami آزاده اسلامی No Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران Z Ramezani زهرا رمضانی No , Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه داروسازی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، ایران H Taghi Moheb هدی تقی محب taghimoheb@yahoo.com Yes Khuzestan University, Sciences and Research Branch, Ahvaz, Iran, دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان