fa بررسی تولید پسماند شهری در مناطق 22 گانه شهر تهران با رویکرد کاهش پسماند طی سال های 1392-1389 عمومى General پژوهشي Research مقدمه:کاهش پسماند یک فاکتور کلیدی و زیرساختی اساسی در ایجاد جامعه پایدار است. اگرچه در سال های اخیر شهرداری تهران اقدامات خوبی در زمینه های مختلف مدیریت پسماند مانند جداسازی از مبدا، جمع آوری مکانیزه و احداث کارخانه های کمپوست انجام داده است، ولی میزان تولید پسماند در شهر تهران نه تنها روند کاهشی نداشته است بلکه افزایش نیز یافته است. در این مقاله ابتدا به وضعیت موجود مدیریت پسماند در شهر تهران پرداخته شده است. سپس با توجه به اینکه در تبیین استراتژی ها و برنامه‌ریزی‌های مرتبط با کاهش پسماند شناخت نوع و میزان پسماندهای تولیدی از اهمیت بسزایی برخوردار است، وضعیت تولید پسماند شهری در مناطق 22 گانه شهر تهران مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی بوده که طی سال های 1389 تا 1392 با مراجعه به مسئولین بازیافت مناطق 22 گانه شهر تهران با تناوب سالیانه و با هدف جمع آوری اطلاعات موجود در خصوص تولید پسماند شهری مناطق صورت گرفت. مصاحبه حضوری با مسئولین سازمان مدیریت پسماند شهر تهران و تکمیل پرسشنامه، بازدید میدانی از مجتمع دفن و پردازش آرادکوه و جمع آوری اطلاعات در زمینه پسماندهای پذیرش شده توسط این مجتمع و سرنوشت نهایی این پسماندها از دیگر اقدامات صورت گرفته می باشد. سپس اطلاعات گردآوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میزان تولید کل پسماندهای شهر تهران طی سال‌های 1389 تا 1392 به ترتیب 3389662 ، 3399344 ، 3449338 و 3245157 تن بوده است که در سه گروه کلی پسماندهای شهری، پسماندهای شرکت ها و شهرک ها و پسماندهای بیمارستانی تقسیم بندی شده است. در این میان اکثر پسماند تولیدی شهر تهران مربوط به پسماندهای شهری شامل پسماندهای خانگی و تجاری مناطق 22 گانه تهران می باشد. با توجه به آخرین اطلاعات جمعیتی مناطق مختلف شهرداری تهران براساس سرشماری نفوس و مسکن که در سال 1390توسط مرکز آمار ایران به انجام رسیده است و طبق بررسی های انجام شده، سرانه تولید پسماند در 11 منطقه شهرداری تهران بین 550 تا 1000 و در 11 منطقه دیگر 1000 تا 1521 گرم به ازای هر نفر در روز در سال 1390 بوده است. کمترین سرانه پسماند تولیدی متعلق به منطقه 13 با 556 و بیشترین آن متعلق به منطقه 12 با 1521 گرم به ازای هر نفر در روز در سال 1390 بوده است. نتیجه گیری: مقایسه میزان سرانه تولید پسماند شهری در مناطق مختلف شهر تهران با حداکثر ظرفیت قابل قبول تولید پسماند، بیانگر فاصله تولید پسماند همه مناطق شهر تهران از حداکثر مقدار مجاز است. بنابراین علاوه بر اینکه برنامه ریزی و انجام اقدامات راهبردی جهت کاهش پسماند شهری تهران ضروری است، این برنامه ها و اقدامات باید با توجه به خصوصیات هر منطقه و کیفیت و کمیت پسماند آن منطقه طرح شوند. Introduction: Solid waste reduction is a key and fundamental factor in creating a sustainable society. Tehran Municipality has embarked on a series of positive measures in recent years in different areas of waste management such as source separation, mechanized waste collection, and constructing compost factories. However these measures have not only brought about any reduction in solid waste reduction but have also resulted in their increase. In this article, first we will describe the current situation of waste management in Tehran. Then since having an understanding of the type and amount of the generated solid waste is important in defining strategies and programs aiming at reduction of waste generation, we manage to have evaluation of the current situation of municipal waste generation in 22 regions of Tehran. Methods: The study was a descriptive cross-sectional one conducted from 2010 to 2014. Relevant officials of the waste recovery in 22 regions of Tehran were approached in order to collect data about municipal solid waste generation through interviewing, filling out questionnaires, conducting field visits from Aradkooh Disposal and Processing Complex and collecting information on disposal and destiny of wastes. Then the data were compiled and analyzed. Results: Total solid waste generation in Tehran from 2010 to 2014 amounted to respectively 3389662, 3399344, 3449338 and 3245157 Metric Tons, categorized into three groups of municipal, companies and townships and hospital wastes. Most of the generated waste produced in Tehran was that of households and commercial (known as municipal waste) from 22 Regions of Tehran. Based on the surveys conducted, per capita solid waste generation of 11 regions of Tehran ranged from 550 to 1000 grams and in other 11 ones from 1000 to 1521 grams per capita per day. The lowest and highest waste generation rate belonged respectively to region 13 with 556 grams and region 12 with 1521 grams per capita per day in 2011. Conclusion: Comparing per capita generation of municipal solid waste in different municipal regions in Tehran with maximum acceptable capacity of waste generation indicates the deviation of waste generation of all Tehran regions from the standard acceptable amount. Therefore, not only is it necessary to plan and take strategic measures to reduce Tehran waste generation but also these programs and measures should be specific to each region considering its specifications and solid waste quality and quantity. واژه های کلیدی: مدیریت پسماند, منابع تولید پسماند, پسماند شهری, مناطق شهر تهران, کاهش پسماند Keywords: Solid Waste Management, Solid Waste Generation Sources, Municipal Waste, Tehran Regions, Waste Reduction 23 33 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-102&slc_lang=fa&sid=1 MA Abduli محمد علی عبدلی No University of Tehran, Tehran, Iran دانشگاه تهران M Akbarpour Shirazi محسن اکبرپور شیرازی No Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran. دانشگاه صنعتی امیر کبیر B Omidvar بابک امیدوار No University of Tehran, Tehran, Iran دانشگاه تهران R Samieifard رضا سمیعی فرد Yes University of Tehran, Tehran, Iran دانشگاه تهران