fa تأثیر آموزش مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده براتخاذ رفتارهای پیشگیری‌کننده از آرتروز زانودر معلمان زن مقطع ابتدایی تخصصي Special پژوهشي Research چکیده مقدمه: بیماری آرتروز از جمله بیماری‌های شایع هم در کشور‌های پیشرفته هم در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران است. در مطالعات جمعیتی شیوع آرتروز زانو3/15% در جمعیت بالای 15 سال نشان داده شد. با توجه به مسن‌تر شدن جوامع اهمیت روزافزونی به عنوان یک موضوع بهداشتی عمومی پیدا نموده است. پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش بر اساس مدل رفتار برنامه‌ریزی شده بر پیشگیری از آرتروز زانو در معلمان زن مقطع ابتدایی انجام شد. روش‌ بررسی: این مطالعه یک پژوهش مداخله‌ای از نوع نیمه تجربی بود. جامعه مورد مطالعه 114 نفر ازمعلمان زن مقطع ابتدایی بودکه به روش تصادفی وارد مطالعه شدند و به دوگروه مداخله و غیرمداخله تقسیم شدند. پرسشنامه محقق ساخته از طریق خود گزارش دهی تکمیل شد. براساس نتایج اولیه، محتوای آموزشی تدوین و در گروه مداخله ارائه گردید. دوماه بعد از اجرای برنامه آموزشی، پس آزمون انجام شد. داده ها توسط SPSS نسخه 18 تجزیه و تحلیل شد. به دلیل نرمال نبودن توزیع داده‌ها از آزمون‌های ناپارامتریک استفاده گردید. یافته‌ها: سازه‌های تئوری رفتار برنامه ریزی شده (نگرش،هنجارهای ذهنی و کنترل رفتار درک شده) با هم توانستند که 37 درصد قصد و 43 درصد رفتار را پیش‌بینی کنند. در این میان نقش هنجارهای ذهنی (56/0=β)در پیش بینی قصد بیش از سایر سازه‌ها بود. بعد از اجرای برنامه آموزشی میانگین نمره کنترل رفتاری درک شده از 05/4±50/32 به 66/5±82/34 افزایش یافته است. مهمترین موانع اتخاذ رفتارهای پیشگیری از آرتروز زانو" نداشتن فعالیت بدنی منظم"و "عدم استفاده از توالت فرنگی" عنوان گردید. نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه ریزی شده را در پیش بینی قصد و به کارگیری رفتارهای پیشگیری کننده از آرتروز زانو را در معلمان زن تأیید می‌کند. Introduction: the arthritis is believed to be among common diseases which prevail in the developed and developing countries, including Iran. In demographic studies, the prevalence of knee arthritis which stands at %15/3 in the population above 15-years old was shown. Owing to the fact that societies are about to be aged than before, the issue has become a growing significance in the subject matter of public health. The present study is conducted with an aim to investigate into the effect of training based on the planned behavior model on preventing the teachers of preliminary schools from getting knee arthritis. Methods: the study as an intervention research is of quasi-experimental kind. The population in question included 114 individuals among female teachers of preliminary schools who were brought to the study randomly and divided into two groups intervention and non-intervention. Based on the primary results, the educational contents were designed and submitted in the intervention group. After two months of executing the training program, the post test was carried out. The data was analyzed by SPSS version 18. Due to the loss of normality in data distribution, non- parametric tests were used. Results: the study demonstrated that the components of the planned behavior theory (i.e. the attitudes, subjective norms and the control of perceived behavior) could altogether estimate %37 of intention and %43 of behavior. Meanwhile, the role of subjective norms (β =56/0) in predicting intention was overriding, In this study,after the educational program, control of perceived behavior scores increased of 32/50 ± 4/05 to 34/82 ± 5/66. indicating that the major obstacles in adopting behaviors preventing from knee arthritis are the lack of regular physical activity (%72/4) and failure to use western-style toilet (%57). Conclusion: In this Study the effect theory of planned behavior support in predicting exercise intentions and behavior in the prevention of knee osteoarthritis in women teacher آرتروز, رفتار برنامه ریزی شده, زانو, پیشگیری, معلم Osteoarthiritis, Theory of planned behavior, Knee, Prevention, Teacher 12 23 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-99&slc_lang=fa&sid=1 S سیدسعید مظلومی محمودآباد No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences-Yazd, Iran. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد M معصومه باجلان mah.bajelan@gmail.com Yes Shahid Sadoughi University of Medical Sciences-Yazd, Iran. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد T ترانه درمحمدی طوسی No Tehran University of Medical Sciences-Tehran,Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران MJ محمد جواد طراحی No Loresta University of Medical Sciences-khoramabad,Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی لرستان F فاطمه بنیادی No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences-Yazd, Iran. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد