fa بررسی کارایی کربن فعال دانه ای در کاهش COD ناشی از آلودگی آب با گازوییل تخصصي Special پژوهشي Research چکیده مقدمه: آلودگی با مواد ‌نفتی اثرات شدیدی روی منابع آب‌آشامیدنی، محیط‌زیست، خاک و در نهایت سلامت انسان‌ها دارد. از اهداف مهم مهندسین بهداشت محیط حذف و خارج کردن آلاینده‌ها از محیط می‌باشد. یکی از روش‌های موثر در حذف آلاینده‌ها فرآیند جذب سطحی است. در این مطالعه کارایی فرآیند جذب ‌سطحی با کربن فعال‌ دانه‌ای جهت کاهش اکسیژن مورد ‌نیاز شیمیایی ناشی از مقادیر کم گازوییل در آب ‌ بررسی شده است. روش ‌بررسی: این تحقیق، یک مطالعه تجربی است که در مقیاس آزمایشگاهی انجام شد. فرایند جذب به روش پیوسته در حجم 100 میلی لیتر در ارلن مایر درب دار انجام و متغیرهای موثر چون غلظت آلاینده (1 و 2 درصد حجمی) و زمان تماس (60، 30، 20، 10، 5، 2 دقیقه)، بهینه شدند. در تمام آزمایش‌ها pH نمونه‌ها (85/7) و مقدار جاذب 1 گرم در 100 میلی‌لیتر، ثابت بود. مقدار COD با روش رفلکس برگشتی مطابق با روش D 5220 استاندارد آزمایش‌های آب و فاضلاب اندازه گیری شد. برای تعیین ایزوترم جذب داده‌های به‌دست آمده را با سه مدل فروندلیچ، لانگمیر و تمکین برازش شدند و نمودارها با نرم‌افزارExcel رسم شدند. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد متوسط درصد حذف گازوئیل در غلظت یک و دو درصد به‌ترتیب 17/3± 64/93 و 76/22± 7/53 بود که این تفاوت از نظر آماری معنادار است ( 05/0P<). همچنین ظرفیت جذب کربن در غلظت یک درصد و دو درصد به‌ترتیب 71/53 ± 28/264 و 17/87 ± 85/199 میلی گرم بر گرم به دست آمد که این تفاوت از نظر آماری معنادار نیست (05/0P >). مدل فروندلیچ بهترین ایزوترم برای فرایند حذف گازوئیل با کربن‌فعال (84/0R2=) به دست آمد و سینتیک واکنش از سینتیک شبه‌درجه دوم پیروی کرد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که کربن‌فعال جاذب مناسبی جهت کاهش COD ناشی از آلودگی مقادیر کم گازوییل در آب است. استفاده از این جاذب می‌تواند در زمان 30 دقیقه اولیه به خوبی COD ناشی از آلودگی آب با گازوئیل را کاهش دهد. Abstract Introduction: Oil pollution has severe effects on the water resources, environment, soil and human health. One of the most important goals of environmental engineers is removing of contaminants from water. Adsorption process is an effective manner for removing of contaminants in aqueous solutions. In this study, the efficiency of adsorption process by activated carbon granular has been investigated to decrease chemical oxygen demand (COD) due to gasoline in water. Methods: This study was an experimental study that was conducted in laboratory scale. The adsorption process was done batch in 100 ml in closed Erlenmeyer and the effective parameters such as the initial concentration of contaminant (1, 2% V/V) and contact time (2, 5, 10, 20, 30 and 60 min) were adapted. In all experiments, pH of 7.85 and the adsorbent mass of 1g/100mL were fixed. The COD values were measured by return reflux method according to D 5220 method presented in Standard Methods book for water and wastewater examinations. Data were analyzed with Freundlich, Langmuir and Temkin isotherm models for determining of adsorption isotherm. The charts were drawn by Excel software. Results: The results of this study showed that the average of gasoline removal percent in 1 and 2% was 93.64±3.17 and 53.7 ± 22.76, respectively that the difference was significant (P-value<0.05). Also, the average adsorption capacity of granular activated carbon for 1 and 2 % concentration of gasoline was attained 264.28 ± 53.71 and 199.85 ± 87.17 mg/g that this difference was not significant (P-value>0.05). Regression coefficients showed that adsorption data followed by Freundlich isotherm model and pseudo-second order kinetic. Conclusion: We can conclude from this study that the activated carbon is an appropriate adsorbent for decreasing of COD due to gasoline contamination in water. The use of this adsorbent can well decrease COD of water contamination due to gasoline at times of 30 min. گازوییل, COD,کربن‌فعال, حذف, محلول آبی gasoline, COD, active carbon, removal, aqueous solutions 154 163 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-86&slc_lang=fa&sid=1 MH Salmani محمدحسین سلمانی No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد M Mokhtari مهدی مختاری No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد MH Ehrampoush محمدحسن احرامپوش No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد F Sahlabadi فاطمه سهل آبادی fatemehsahlabadi82@gmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد M Askarshahi محسن عسکری شاهی No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد T Jasemizad طاهره جاسمی زاد No دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد P Talebi پروا نه طالبی No دانشگاه آزاد واحد میبد