fa بررسی تأثیر گازسوزشدن کوره های آجرپزی استان یزد در کاهش انتشار آلاینده های هوا تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: جایگزینی نفت کوره با گاز طبیعی در کوره های آجرپزی، یکی از عوامل مؤثر بر کاهش آلودگی هوا و همچنین کاهش هزینه این کوره ها است. هدف از انجام این مطالعه، برآورد میزان کاهش آلاینده های هوا در نتیجه گازسوزشدن کوره های آجرپزی استان یزد می باشد. روش بررسی: در این تحقیق توصیفی، میزان مصرف گاز طبیعی 46 کوره آجرپزی استان یزد از ابتدای گازسوزشدن آنها تا پایان شهریور 91 محاسبه و میزان نفت کوره معادل آن بر اساس ارزش حرارتی آنها برآورد شد. سپس آلاینده های هوای تولیدی ناشی از مصرف گاز طبیعی و نفت کوره در این مدت با هم مقایسه و میزان کاهش هر کدام از آلاینده ها بر حسب تن مشخص شد. در نهایت میزان صرفه جویی ریالی و صرفه جویی در هزینه های اجتماعی تخریب محیط زیست ناشی از استفاده از گاز طبیعی به جای نفت کوره محاسبه شد. یافته ها: نتایج این تحقیق نشان داد که از ابتدای گازسوزشدن کوره های آجرپزی استان یزد (از سال 87) تا پایان شهریور 91، از تولید و انتشار گاز CO2 به میزان 71/130485 تن و انتشار سایر آلاینده ها به میزان 63/8695 تن به اتمسفر کاسته شده است. میزان صرفه جویی ریالی ناشی از گازسوزشدن این کوره ها در طی این مدت، 578/187 میلیارد ریال بوده است . علاوه بر صرفه جویی ریالی ذکرشده، مقدار380/129 میلیارد ریال در هزینه های اجتماعی و زیست محیطی ناشی از انتشار آلاینده ها به اتمسفرصرفه جویی شده است. نتیجه گیری: با توجه به آثار مثبت اقتصادی، زیست محیطی و بهداشتی ناشی از گازسوزشدن کوره های آجرپزی، برنامه ریزی و تأمین اعتبار جهت گازسوزنمودن سایر کوره های آجرپزی ضروری است. Introduction: Replacingfuel oil with natural gas in brick kilns is one of the effective ways to reduce air pollution as well as the cost of the furnaces maintenance. The aim of this study isto estimate reduction of air pollutants resulting from brick kilns functioning with natural gasin Yazdprovince. Methods: In this descriptive-survey research, we estimated consumption of the fuel oil in the brick kilns with considering the usage of fuel oil instead ofnatural gas at the studied time usingthe heating value of the fuel oil and natural gas consumption of46 gas-makingbrick kilnsin the Yazd province from 2008 to 2012.Then the produced air pollutants from the natural gasconsumption andproduced air pollutants by assuming consumption of the fuel oil instead of natural gasin the brick kilnsat this timewere compared and the rate and value of reduction in each one of pollutants weredetected. Finally, the value of budget savings and social costs of the environmental damage resulting from the usage of natural gas instead of fuel oil were calculated on the basis ofusing the price per liter of fuel oil and natural gas per cubic meter as well as the studies by the World Bank and the Environmental Protection Agency of Iran. Results: The results indicated that emission of air pollutants is reduced up to130485.71 ton in CO2 and 8695.63 ton in other pollutants by run-by-gas brick kilns in the studied area since 2008 – 2011 (end of September). In addition,the amount of budget saving is estimated as 187.578 billion Rials by replacing the gas fuel inthe brick kilns and 129.380 billion Rials in the social and environmental costs from emission of pollutantin the years studied. Conclusion: For positive economic, environmental and health-related effects resulting from this program, planning and financial support for running-by-gas of other brick kilnsseems to be urgent. کوره آجرپزی, آلودگی هوا, گاز طبیعی, نفت کوره, استان یزد Brick-Making kilns, Air pollution, Natural gas, Fuel oil, Yazd province. 86 97 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-66&slc_lang=fa&sid=1 M Larijani مریم لاریجانی No Payame Noor University, Tehran دانشگاه پیام نور، تهران MT Ghaneian محمدتقی قانعیان No Shahid Sadoughi University of Medical Science, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد Z , Arefmanesh زهیره عارف منش : Arefmanesh_63@yahoo.com Yes Payame Noor University, Rey, Tehran, Iran دانشگاه پیام نور واحد ری