fa استرس شغلی در کارکنان نوبت‌کار و غیرنوبت‌کار یکی از صنایع لبنی یزد تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: بسیاری از صنایع نیازمند کار به صورت شبانه‌روزی و ارائه خدمت به طور تمام وقت هستند. بنابراین، افراد و سازمان‌ها با مسائل جدیدی از جمله نوبت‌کاری مواجه هستند. ضرورت توجه به محیط کار و سلامت و استرس شغلی کارکنان در صنایع، منجر به انجام پژوهشی با هدف بررسی ارتباط بین استرس شغلی و نوبت‌کاری در کارکنان یکی از صنایع لبنی یزد گردید. روش بررسی: در یک پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نوع مقطعی، استرس شغلی 100 نفر از کارکنان یکی از مجتمع‌های صنعتی که از میان جامعه (1000 نفر) به طور تصادفی انتخاب شدند، با استفاده از ‌پرسشنامه‌ استرس شغلی مورد مطالعه قرارگرفت. به منظور آزمون فرضیه‌های پژوهش از همبستگی، آزمون t مستقل و تحلیل رگرسیون چند متغیری (بطور همزمان) استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج نشان می دهد که استرس ‌شغلی در نوبت‌کاران بیشتر از کارکنان غیرنوبت‌کار بود. به علاوه، بین میزان (99/ 8F= و 01/0α=) و منابع استرس شغلی کارکنان (76/3F= و 05/0α=) و متغیرهای جمعیت‌شناختی و نیز بین تحصیلات و استرس کارکنان ارتباط معناداری مشاهده شد. این پژوهش هم چنین نشان‌داد که، استرس را می‌توان از طریق متغیرهای جمعیت‌شناختی پیش‌بینی نمود (35/0F= و 05/0α=) و بین میزان (78/0 =r) و منابع استرس شغلی (54/0 =r) و نوبت‌کاری همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری: بین دو متغیر استرس‌شغلی و نوبت‌کاری ارتباط معناداری وجود دارد. از این رو انجام چنین پژوهش‌هایی توصیه می شود؛ چراکه از نتایج آنها می‌توان به راهکارهای عملیاتی و مداخلات طراحی شغل مربوط به نوع کار و ارگونومی محیط کار برای بهبود استرس شغلی و سلامت کارکنان دست‌یافت. Introduction: Many industries need to work all day long and present full-time services. Therefore, individuals and organizations are exposed to new issues like shift work. The necessity of attention to work environment and worker’s health and job stress provoked us to conduct this study to investigate the relationship between job stress and shift work. Methods: In a descriptive and survey study, we investigated job stress of 100 workers of an industry, selected randomly, using job stress and personal-occupational information questionnaires. To test the research hypotheses, we used correlation, t-test and multi-variables regression. Results: The results showed that job stress is higher in shift workers than non-shift workers. Furthermore, a significant relationship was observed between the amount (α=0.01, F=8.99) and source (α=0.05, F=3.76) of stress and demographic variables as well as between the worker’s stress and their level of education. Moreover, this research indicated that it is possible to predict stress from demographic variables (α=0.05, F=0.35) and there is a positive significant correlation between the amount (r=0.78) and source (r=0.54) of stress and shift work. Conclusion: we can conclude that there is a significant relationship between job stress and shift work. So, such studies are suggested the results of which are used to achieve operational solutions and job design interventions related to type of work and ergonomics of work environment to improve worker’s health and job stress. استرس‌شغلی, نوبت‌کاری, صنایع لبنی, یزد Job stress, Shift work, Dairy industries, Yazd 64 72 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-64&slc_lang=fa&sid=1 S Ghaneh سعید قانع saeedghaneh@yahoo.com Yes Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد A Barkhordari ابوالفضل بر خورداری No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد