fa بررسی آلودگی باکتریایی بستنی های سنتی و پاستوریزه شهر اراک در تابستان و پائیز 1390 تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: بستنی از جمله فرآورده های لبنی است که به دلیل دارا بودن ترکیبات مغذی، محیطی مناسب جهت فعالیت انواع میکروارگانیسم ها می باشدکه در صورت عدم رعایت بهداشت در مراحل تولید، نگهداری و عرضه می تواند باعث بروز مسمومیت و ایجاد بیماری های روده ای در بین مصرف کنندگان گردد. هدف از انجام این مطالعه بررسی آلودگی باکتریایی در بستنی های سنتی ( غیر پاستوریزه) و بستنی های پاستوریزه در شهر اراک بود. روش بررسی: نمونه های مورد مطالعه از مراکز عرضه این محصول در سطح شهر اراک با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تک مرحله ای جمع آوری گردید. شهر اراک به 5 بخش تقسیم شده و هر بخش به عنوان یک خوشه محسوب و سپس بر اساس میزان تراکم عرضه بستنی در هر خوشه تعداد نمونه ها بطور تصادفی انتخاب گردید که مجموعا 110 نمونه بوده و شامل 70 نمونه بستنی غیرپاستوریزه(سنتی) و 40 نمونه بستنی پاستوریزه که از تیر تا آذرماه 1390 به مدت 6 ماه تهیه و در شرایط استریل با حفظ زنجیره سرد به آزمایشگاه میکروبیولوژی منتقل شده و طبق استاندارد ملی ایران آزمونهای استافیلوکوکوس آرئوس کواگلاز مثبت با استفاده از محیط کشت برد پارکر آگار و کلی فرم ها با محیط کشت ویولت رد بایل آگار و برای جداسازی سالمونلا از محیط های کشت سالمونلا شیگلا آگار، بریلیانت گرین آگار و بیسموت سولفیت آگار و در نهایت انجام تستهای تائیدی انجام پذیرفت. یافته ها: نتایج این بررسی نشان داد 14/57 درصد(40 نمونه) از نمونه های غیر پاستوریزه، غیرقابل مصرف و باکتریهای موجود در آنها عبارت بودند از: استافیلوکوکوس اورئوس کواگلاز مثبت (50%)، گونه های کلبسیلا(28/54%)، اشریشیا کلی(85/42%). در بستنی های پاستوریزه، 30 درصد(12 نمونه ) از نمونه ها غیر قابل مصرف بودند و باکتریهای موجود در آنها عبارت بودند از: اشریشیا کلی(25%)، استافیلوکوک اورئوس کواگلاز مثبت (10%)، کلبسیلا نومونیه(20%). تمامی نمونه ها از نظر سالمونلا منفی بوده اند. نتیجه گیری: نتایج این بررسی نمایانگر وضعیت نامطلوب بستنی های سنتی و پاستوریزه شهر اراک از نظر آلودگی باکتریایی می باشد. Introduction: Ice-cream, being full of nutrients and enjoying favorable conditions may cause poisoning and intestinal diseases for the consumers in case of not considering rules of hygiene in the stages of production, maintenance and delivery.It is in fact considered as one of the dairy products providing a suitable environment for the development of different kinds of microorganisms. The purpose of this study was to investigate bacterial contamination found in traditional (unpasteurized) and pasteurized ice-cream in Arak, Markazi province. Methods: Regarding sampling, some ice-cream delivery centers were selected randomly across Arak. On the whole,70 samples of unpasteurized ice-creams (traditional) and 40 samples of pasteurized ice-creams weighing 50-100 grams were provided from July to December 2011 during 6 months from confectioneries and ice-cream sellers in different parts of the city. Then the address of the region was written down, and the samples were transmitted to the microbiology laboratory sterilized and frozen. Results: The results showed that 57.14% of the unpasteurized samples were not consumable and the bacteria inside them were as following in terms of frequency: staphylococcus aureus50%,klebsiella54.28%,Escherichia coli 42.85%. Regarding pasteurized ice-creams, 30% of the samples were not consumable and the bacteria inside them were as following in terms of frequency: Escherichia coli 25%, staphylococcus aureus10%,and klebsiella20%.It is important to note that no salmonella was detected in this study. Conclusion:The results show unfavorable situation of traditional and pasteurized ice-creams concerning bacterial contamination. آلودگی میکروبی, ایمنی مواد غذایی, بستنی, پاستوریزه, سنتی Ice-cream, Traditional, Pasteurized, Microbial contamination,Food safety. 21 30 http://tbj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-61&slc_lang=fa&sid=1 M Rezaei محمد رضایی Rezaei_m@alumnus.tums.ac.ir Yes Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران M Parviz مهدی پرویز No , Islamic Saveh Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه MR Javanmard محمد رضا جوانمرد No University of Applied Science Arak مرکز آموزش شهید بابائی اراک